Γράφει η Δανάη Βασιλική Δεληπάλα
Μαθήτρια Α' Λυκείου στο Λύκειο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής
Σε αντίθεση με τις ορατές (εμφανείς) αναπηρίες, πολλές καταστάσεις δεν γίνονται εύκολα αντιληπτές από τους άλλους. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν νευροαναπτυξιακές διαταραχές, όπως ο αυτισμός και η ΔΕΠΥ, νευρολογικές ή ψυχικές παθήσεις, αισθητηριακές δυσκολίες, χρόνιες ασθένειες, γνωστικές δυσκολίες και άλλες καταστάσεις που επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα.
Πότε χρησιμοποιείται;
Το κορδόνι με τους ηλίανθους χρησιμοποιείται σε χώρους όπου ένα άτομο μπορεί να χρειαστεί πρόσθετη υποστήριξη, όπως:
- αεροδρόμια και αεροπορικά ταξίδια,
- μέσα μαζικής μεταφοράς,
- νοσοκομεία και κέντρα υγείας,
- εμπορικά καταστήματα,
- δημόσιες υπηρεσίες,
- πολιτιστικούς και αθλητικούς χώρους.
Φορώντας το κορδόνι, το άτομο δεν χρειάζεται να αποκαλύψει τη διάγνωσή του. Το σύμβολο απλώς ενημερώνει διακριτικά το προσωπικό ότι ίσως χρειάζεται περισσότερη βοήθεια, σαφέστερες οδηγίες, περισσότερο χρόνο ή μεγαλύτερη κατανόηση.
Τι σημαίνει για τους γύρω μας;
Η παρουσία του κορδονιού δεν σημαίνει ότι το άτομο χρειάζεται πάντα άμεση παρέμβαση. Αντίθετα, αποτελεί μια υπενθύμιση ότι κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές ανάγκες και ότι μια μικρή πράξη κατανόησης μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.
Το προσωπικό που γνωρίζει το πρόγραμμα μπορεί, για παράδειγμα, να:
- προσφέρει βοήθεια όταν ζητηθεί,
- εξηγήσει τις διαδικασίες με απλό τρόπο,
- δώσει περισσότερο χρόνο για την ολοκλήρωση μιας διαδικασίας,
- δείξει υπομονή και σεβασμό στις ιδιαίτερες ανάγκες του ατόμου.
Γιατί είναι σημαντικό;
Η χρήση του κορδονιού με ηλίανθους συμβάλλει στη δημιουργία μιας κοινωνίας πιο συμπεριληπτικής και προσβάσιμης για όλους. Παράλληλα, μειώνει τις παρεξηγήσεις και βοηθά τα άτομα με μη ορατές αναπηρίες να αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια και αυτοπεποίθηση κατά τις μετακινήσεις και τις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Ένα μικρό κορδόνι μπορεί να μεταφέρει ένα μεγάλο μήνυμα: ότι η κατανόηση, ο σεβασμός και η αποδοχή δεν χρειάζονται πάντα λόγια. Μερικές φορές, ένα διακριτικό σύμβολο αρκεί για να κάνει την καθημερινότητα πιο εύκολη και πιο ανθρώπινη για όλους.
Σημ. Ο οργανισμός που ξεκίνησε αυτή την πρωτοβουλία είναι το "Hidden Disabilities Sunflower" (Ηλίανθος για τις Μη Ορατές Αναπηρίες). Το Hidden Disabilities Sunflower είναι ένας ιδιωτικός οργανισμός που ξεκίνησε από το Ηνωμένο Βασίλειο το 2016. Δημιουργήθηκε αρχικά στο Αεροδρόμιο Gatwick του Λονδίνου με ένα απλό ερώτημα: «Πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε ότι ένας επιβάτης έχει μια μη εμφανή αναπηρία;». Σήμερα, έχει εξελιχθεί σε ένα παγκόσμιο δίκτυο με τεράστια απήχηση:
Πώς λειτουργεί;
Για τα άτομα που το φορούν:
- Εθελοντική δήλωση: Το άτομο επιλέγει να φορέσει το πράσινο κορδόνι με τους ηλίανθους εντελώς εθελοντικά, χωρίς να χρειάζεται να δείξει ιατρικά έγγραφα.
- Διακριτικό σήμα: Στέλνει ένα σιωπηλό μήνυμα στο εκπαιδευμένο προσωπικό επιχειρήσεων και οργανισμών.
- Τι σημαίνει: Ότι ο κάτοχος μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο, υπομονή, κατανόηση ή μια μικρή βοήθεια (π.χ. καθοδήγηση ή ένα πιο ήσυχο μέρος).
- Σεβασμός στην ιδιωτικότητα: Το προσωπικό ξέρει ότι πρέπει να βοηθήσει, αλλά ποτέ δεν ρωτά ποια είναι η συγκεκριμένη πάθηση του ατόμου.
Πού αναγνωρίζεται;
Για όσους το αναγνωρίζουν:
- Αεροδρόμια & Μεταφορές: Αναγνωρίζεται σε πάνω από 200 αεροδρόμια παγκοσμίως, σε σιδηροδρομικούς σταθμούς και μέσα μαζικής μεταφοράς. Στην Ελλάδα εφαρμόζεται ήδη σε μεγάλα αεροδρόμια (όπως της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης).
- Εταιρείες & Τουρισμός: Το δίκτυο περιλαμβάνει σούπερ μάρκετ, μουσεία, θεματικά πάρκα και ξενοδοχεία. Για παράδειγμα, ο όμιλος ZEUS International Hotels & Resorts έγινε η πρώτη ξενοδοχειακή αλυσίδα στην Ελλάδα που εντάχθηκε επίσημα στο πρόγραμμα.
Ποιους αφορά;
Καλύπτει οποιαδήποτε πάθηση δεν είναι άμεσα ορατή με το μάτι, όπως:
- Νευροδιαφορετικότητα: Αυτισμός, ΔΕΠΥ, δυσλεξία.
- Χρόνιες Παθήσεις: Σακχαρώδης διαβήτης, σκλήρυνση κατά πλάκας, νόσος του Κρον, χρόνιος πόνος.
- Ψυχική Υγεία: Έντονο άγχος, κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, PTSD.
- Αισθητηριακές Δυσκολίες: Μείωση ακοής ή όρασης.