Το νέο ΦΕΚ (Αριθμ. 21856, Τεύχος Β’ 7294/31.12.2025) επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις στην υπουργική απόφαση του 1993 (Π 4α οικ. 4633/29.9.1993), η οποία αποτελεί τη βάση για τη λειτουργία των Κέντρων Διημέρευσης και Ημερήσιας Φροντίδας (Κ.Δ.Η.Φ.) για Άτομα με Αναπηρία.
Ακολουθεί μια αναλυτική παρουσίαση των αλλαγών, των νέων ρυθμίσεων και των διευκολύνσεων που εισάγονται στο θεσμικό πλαίσιο.
1. Ριζική Αναθεώρηση της Στελέχωσης (Προσωπικό)
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τις προδιαγραφές του απαραίτητου προσωπικού, οι οποίες πλέον κλιμακώνονται αυστηρά βάσει του αριθμού των ωφελουμένων, εισάγοντας παράλληλα μια κρίσιμη ευελιξία στην εύρεση ειδικοτήτων.
Α. Κέντρα έως 20 ωφελούμενους
Το ελάχιστο προσωπικό ορίζεται ως εξής:
- Κοινωνικός Λειτουργός: Ένας (1), πλήρους απασχόλησης.
- Εργοθεραπευτής: Ένας (1), πλήρους απασχόλησης.
- Νέα ρύθμιση: Σε περίπτωση τεκμηριωμένης αδυναμίας εύρεσης, επιτρέπεται η αντικατάσταση από βοηθό εργοθεραπευτή.
- Ψυχολόγος: Ένας (1), μερικής απασχόλησης.
- Λογοθεραπευτής ή Ειδικός Παιδαγωγός: Ένας (1), μερικής απασχόλησης.
- Νοσηλευτής: Ένας (1), μερικής απασχόλησης
- Νέα ρύθμιση: Σε περίπτωση αδυναμίας εύρεσης, επιτρέπεται η αντικατάσταση από βοηθό νοσηλευτή.
- Φυσικοθεραπευτής: Ένας (1), μερικής απασχόλησης, εφόσον το κέντρο φιλοξενεί άτομα με κινητική αναπηρία9.
Β. Κέντρα από 21 έως 40 ωφελούμενους
Σε αυτή την κατηγορία, οι απαιτήσεις αυξάνονται:
- Ψυχολόγος: Πλέον απαιτείται πλήρους απασχόλησης (αντί μερικής).
- Φυσικοθεραπευτής: Πλέον απαιτείται πλήρους απασχόλησης (εφόσον υπάρχουν κινητικές αναπηρίες).
- Οι υπόλοιπες ειδικότητες παραμένουν ως έχουν (Κοινωνικός Λειτουργός, Εργοθεραπευτής, Λογοθεραπευτής/Ειδικός Παιδαγωγός, Νοσηλευτής) με τις ίδιες δυνατότητες αντικατάστασης από βοηθούς όπου προβλέπεται.
Γ. Μεγάλα Κέντρα (41+ ωφελούμενοι)
Εισάγεται ένας νέος αναλογικός κανόνας: Για κάθε επιπλέον 20 ωφελούμενους πέραν των 40, το Κέντρο οφείλει να προσλαμβάνει επιπλέον 2 άτομα πλήρους απασχόλησης.
- Ελευθερία επιλογής: Η επιλογή των ειδικοτήτων για αυτές τις επιπλέον θέσεις επαφίεται στην κρίση του επιστημονικά υπευθύνου, ανάλογα με τις ανάγκες των ωφελουμένων.
2. Καινοτομίες και Λειτουργικές Αλλαγές
Ευελιξία στο Ωράριο Απασχόλησης
Μία από τις πιο σημαντικές καινοτομίες είναι η δυνατότητα "κατάτμησης" των θέσεων εργασίας. Αντί για ένα άτομο πλήρους απασχόλησης, το Κέντρο μπορεί πλέον να απασχολεί δύο άτομα με τετράωρη απασχόληση ή με εκ περιτροπής απασχόληση, αρκεί να καλύπτεται το συνολικό απαιτούμενο ωράριο15.
Ιατρική Κάλυψη και "Μικτά Κέντρα"
- Κάθε κέντρο πρέπει να διαθέτει ιατρό (πλήρους/μερικής απασχόλησης ή με σύμβαση έργου).
- Στα Μικτά Κέντρα, ο υπεύθυνος ιατρός πρέπει να έχει την ειδικότητα που αντιστοιχεί στην πλειοψηφία των ωφελουμένων, ενώ για τις υπόλοιπες αναπηρίες προβλέπονται σύμβουλοι μερικής απασχόλησης.
Πιστοποιητικά Ψυχικής Υγείας
Εισάγεται η υποχρέωση για όλο το προσωπικό να διαθέτει πιστοποιητικό ψυχικής υγείας κατά την έναρξη της απασχόλησης, το οποίο πρέπει να ανανεώνεται ανά διετία. Αυτή είναι μια σημαντική δικλείδα ασφαλείας που δεν υπήρχε με αυτή τη σαφήνεια στο παλιό πλαίσιο.
3. Οριζόντιες Υποχρεώσεις
Το νέο ΦΕΚ αποσαφηνίζει και ενισχύει ορισμένες βασικές υπηρεσίες:
- Μεταφορά Ωφελουμένων: Κάθε Κέντρο, ανεξαρτήτως της πάθησης των ωφελουμένων, υποχρεούται να διασφαλίζει τη μεταφορά τους από και προς το Κέντρο.
- Καθαριότητα: Δίνεται η δυνατότητα επιλογής μεταξύ ιδίου προσωπικού ή εξωτερικού συνεργείου καθαρισμού.
- Προστασία από Κακοποίηση: Εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις του ν. 4837/2021 που αφορούν την προστασία ευάλωτων ατόμων και τον ορισμό Υπευθύνου Προστασίας.
- Ψηφιοποίηση και Διαφάνεια (ΜΙΤΟΣ): Μια σημαντική διοικητική αλλαγή που εισάγει το νέο ΦΕΚ είναι η πλήρης ένταξη της διαδικασίας αδειοδότησης των Κέντρων στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ». Με τον Μοναδικό Αριθμό Καταχώρησης (Μ.Α.Κ.) 755448, η διαδικασία έκδοσης άδειας λειτουργίας γίνεται πλέον ψηφιακά ιχνηλάσιμη, διασφαλίζοντας μεγαλύτερη διαφάνεια και ταχύτητα στις διοικητικές πράξεις.
Σύνοψη των Κυριότερων Διαφορών
Πεδίο | Προηγούμενο Πλαίσιο (1993) | Νέο Πλαίσιο (2025) |
Στελέχωση | Πιο άκαμπτη, χωρίς σαφή κλιμάκωση ανά 20 άτομα. | Αυστηρή αναλογία προσωπικού/ωφελουμένων |
Εύρεση Προσωπικού | Υποχρεωτική πρόσληψη συγκεκριμένων πτυχιούχων. | Δυνατότητα απασχόλησης βοηθών (Εργοθεραπείας/Νοσηλευτικής) σε περίπτωση έλλειψης |
Ωράριο | Συγκεκριμένες θέσεις πλήρους απασχόλησης. | Δυνατότητα split μιας θέσης σε δύο 4ωρα |
Υγεία Προσωπικού | Γενικές προβλέψεις. | Υποχρεωτική διετής ανανέωση πιστοποιητικού ψυχικής υγείας |
Ψηφιακό Κράτος | Μη προβλεπόμενο. | Ενταγμένη διαδικασία στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ (Μ.Α.Κ. 755448)* |
(*) Τι είναι το ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ;
Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ» είναι η κεντρική ψηφιακή πύλη του κράτους όπου καταγράφονται αναλυτικά όλες οι διοικητικές διαδικασίες.
Στόχος του είναι ο πολίτης ή ο φορέας να γνωρίζει ακριβώς ποια δικαιολογητικά χρειάζονται, ποια βήματα πρέπει να ακολουθήσει και ποιοι φορείς εμπλέκονται, χωρίς να χάνεται στη γραφειοκρατία. Τι σημαίνει ο κωδικός Μ.Α.Κ. 755448;
Ο Μοναδικός Αριθμός Καταχώρισης (Μ.Α.Κ.) είναι η «ψηφιακή ταυτότητα» της συγκεκριμένης διαδικασίας.
Πλέον, η «Άδεια Λειτουργίας Κέντρου Αποθεραπείας Αποκατάστασης» έχει τον δικό της μοναδικό αριθμό (755448) στο σύστημα, γεγονός που σημαίνει:
Διαφάνεια: Η διαδικασία είναι επίσημα καταγεγραμμένη και ομοιόμορφη για όλη την Ελλάδα.
Ψηφιακή Παρακολούθηση: Η τροποποίηση της διαδικασίας περνάει πλέον μέσα από το ψηφιακό σύστημα του κράτους.
Η σύγκριση (Παλαιό / Νέο Θεσμικό Πλάισιο)
Προηγούμενο Πλαίσιο (1993) - «Μη προβλεπόμενο»: Το 1993 δεν υπήρχε ψηφιακό κράτος ούτε κεντρικό μητρώο.
Η διαδικασία αδειοδότησης βασιζόταν αποκλειστικά σε έγχαρτα (φυσικά) αρχεία, γεγονός που συχνά οδηγούσε σε καθυστερήσεις και έλλειψη ενημέρωσης για την εξέλιξη της αίτησης. Νέο Πλαίσιο (2025): Η διαδικασία είναι πλέον επίσημα ενταγμένη στο ψηφιακό οπλοστάσιο της δημόσιας διοίκησης, διευκολύνοντας τη διοικητική εποπτεία και τη μείωση της γραφειοκρατίας.
Με απλά λόγια, η αναφορά αυτή επιβεβαιώνει ότι η άδεια λειτουργίας του Κέντρου παύει να είναι μια «στατική» χάρτινη διαδικασία και γίνεται μέρος του σύγχρονου ψηφιακού κράτους.
Οι 4 Σημαντικότερες Καινοτομίες του Νέου Θεσμικού Πλαισίου για τους Άμεσα Ωφελούμενους
1. Υποχρεωτικό Πιστοποιητικό Ψυχικής Υγείας
Πλέον, όλοι οι εργαζόμενοι στο Κέντρο πρέπει να διαθέτουν πιστοποιητικό ψυχικής υγείας κατά την πρόσληψη, το οποίο είναι υποχρεωτικό να ανανεώνεται κάθε δύο χρόνια
2. Διασφάλιση Μεταφοράς για Όλους
Ανεξάρτητα από την κατάσταση ή την αναπηρία των ωφελουμένων, το Κέντρο έχει πλέον την απόλυτη ευθύνη να διασφαλίζει τη μεταφορά τους προς και από τη δομή
3. Αυστηρό Πλαίσιο κατά της Κακοποίησης
Για πρώτη φορά, τα ΚΔΗΦ υποχρεούνται να εφαρμόζουν αναλογικά τις διατάξεις του ν. 4837/2021
4. Ιατρική Κάλυψη σε Μικτά Κέντρα
Σε περιπτώσεις κέντρων που εξυπηρετούν διαφορετικές κατηγορίες αναπηρίας, ο υπεύθυνος ιατρός πρέπει να έχει την ειδικότητα που αντιστοιχεί στην πλειοψηφία των ωφελουμένων, ενώ για τις υπόλοιπες περιπτώσεις προβλέπονται σύμβουλοι μερικής απασχόλησης
Συμπέρασμα
Το νέο ΦΕΚ (Τεύχος Β' 7294/31.12.2025) επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις αυστηρές απαιτήσεις στελέχωσης και την πραγματικότητα της αγοράς εργασίας (επιτρέποντας βοηθούς και σπαστά ωράρια)